Zamawiasz konstrukcję i widzisz w dokumentacji odniesienia do EN 1090 oraz ISO 3834? Nazwy te dotyczą różnych obszarów wymagań. Przy ocenie konkretnego zamówienia trzeba ustalić rodzaj wyrobu, jego zastosowanie oraz zakres dokumentów, które mają zostać przedstawione. Poniżej znajdziesz pytania ułatwiające porównanie ofert i rozmowę z wykonawcą.
EN 1090 a ISO 3834: różnice zakresu
Rodzina EN 1090 dotyczy zagadnień związanych z konstrukcyjnymi wyrobami stalowymi i aluminiowymi oraz ich wykonywaniem. Poszczególne części mają różne zakresy. Dlatego w zapytaniu warto wskazać konkretną część normy i przeznaczenie wyrobu.
ISO 3834-1 opisuje kryteria wyboru właściwego poziomu wymagań jakości dotyczących spawania. Rodzina ISO 3834 odnosi się do wymagań jakości dla spawania materiałów metalowych. Jej zastosowanie i ewentualne potwierdzenia należy ocenić w kontekście konkretnego zamówienia.
| Pytanie | EN 1090 | ISO 3834 |
|---|---|---|
| Główny obszar | Konstrukcyjne wyroby i wykonywanie konstrukcji w zakresie odpowiednich części | Wymagania jakości związane ze spawaniem |
| Co doprecyzować? | Rodzaj i przeznaczenie wyrobu, właściwą część oraz wymagania projektu | Zakres procesów, właściwy poziom wymagań i dokumenty |
| O czym pamiętać? | Zastosowanie i obowiązki zależą od konkretnego wyrobu i przepisów | Samo odniesienie do normy nie zastępuje sprawdzenia zakresu zlecenia |
Tabela ma charakter orientacyjny. Ocena obowiązków wymaga właściwych dokumentów i analizy konkretnego wyrobu.
Czy każda spawana konstrukcja wymaga tego samego?
Zacznij od ustalenia, czym jest zamawiany wyrób, gdzie i w jaki sposób będzie używany oraz kto odpowiada za wprowadzenie go do obrotu, jeśli ma to zastosowanie. Następnie osoba odpowiedzialna za zgodność powinna sprawdzić odpowiednie przepisy, normy zharmonizowane oraz wymagania projektu.
Przepisy dotyczące wyrobów budowlanych znajdują się w okresie przejściowym. Komisja Europejska opisuje współistnienie dotychczasowego i nowego rozporządzenia. Właściwe zasady dla konkretnej grupy wyrobów trzeba ustalić na podstawie aktualnych przepisów i specyfikacji. Sam fakt, że wyrób zawiera spoiny, nie rozstrzyga wszystkich obowiązków.
O co zapytać wykonawcę?
- Wyrób i zastosowanie: jak wykonawca rozumie zakres dostawy i przeznaczenie wskazane w projekcie?
- Dokumenty projektowe: która rewizja rysunku i specyfikacji stanowi podstawę oferty?
- Wymagania dla konstrukcji: jakie części norm i wymagania wskazano dla danego wyrobu?
- Spawanie: jaki zakres prac i dokumentów dotyczących jakości spawania obejmuje oferta?
- Potwierdzenia: jakie dokumenty będą przekazane i do jakiego zakresu działalności się odnoszą?
- Odbiór: które kontrole, wyniki i oznaczenia elementów mają znaleźć się w pakiecie?
Nie wyciągaj wniosku z samej nazwy certyfikatu. Sprawdź jego zakres, podmiot, okres oraz odniesienie do potrzeb zamówienia. W razie wątpliwości poproś o wyjaśnienie osobę odpowiedzialną za ocenę zgodności.
Jak porównać dwie oferty?
Przyjmij wspólną podstawę: ten sam wyrób, przeznaczenie, rysunki i wymagania. Następnie porównaj zakres materiałów, projektowania, wykonania, badań i dokumentów. Jeśli jedna oferta zawiera dodatkową kontrolę lub szerszy pakiet odbiorowy, zaznacz tę różnicę przed oceną cen.
Przykładowo, dwa zespoły ramowe mogą wyglądać podobnie, ale mieć inne przeznaczenie i wymagania dokumentacyjne. Przekaż pełny opis zastosowania wraz ze szkicem geometrii. Jeżeli wymagania nie zostały jeszcze określone, uzgodnij, kto je ustali przed zamówieniem.
Co sprawdzić przed odbiorem?
Porównaj uzgodnioną listę dokumentów z przekazanym pakietem. Sprawdź identyfikację wyrobu, właściwą wersję rysunku oraz zakres kontroli. W przypadku dokumentów związanych z oznakowaniem i deklaracjami poproś osobę odpowiedzialną za zgodność o sprawdzenie właściwego reżimu dla danego wyrobu.
Jak rozumieć zakres dokumentu przedstawionego przez wykonawcę?
Zapytaj, jakiego podmiotu dotyczy dokument, jak opisano objęty nim zakres i czy odnosi się do planowanych prac. Sama obecność nazwy normy w ofercie nie wyjaśnia, jakie działania obejmuje cena ani jakie dowody zostaną przekazane przy odbiorze. Przy pracach wykonywanych przez więcej niż jeden podmiot ustal, kto odpowiada za zebranie dokumentów i kontakt w sprawie rozbieżności.
Jeżeli potrzebujesz określonych potwierdzeń przed rozpoczęciem produkcji, zapisz to w zapytaniu. Ustal także, czy wykonawca przekaże kopie dokumentów, zestawienie zakresów czy inne uzgodnione informacje. Zwróć uwagę na zgodność nazw podmiotów oraz aktualność danych w dniu, w którym są potrzebne.
Kiedy potrzebna jest analiza przepisów?
Przy kwalifikacji wyrobu znaczenie może mieć jego przeznaczenie, sposób udostępnienia na rynku i właściwa specyfikacja techniczna. Okres przejściowy między przepisami zwiększa znaczenie aktualnego sprawdzenia konkretnego przypadku. Osoba odpowiedzialna za zgodność powinna ustalić właściwy reżim, rodzaj dokumentów i zakres obowiązków przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu. W razie zmiany przeznaczenia ustalenia mogą wymagać ponownej oceny.
Przy bardziej złożonym wyrobie warto sporządzić tabelę odpowiedzialności: kto ustala wymagania, kto wykonuje konstrukcję, kto prowadzi kontrole i kto kompletuje dokumenty. Jej zawartość zależy od umów między uczestnikami. Pomaga ona przekazać odpowiednie informacje osobie odpowiedzialnej za ocenę zgodności. Obowiązki wynikające z przepisów wymagają osobnej oceny. Zachowaj aktualną wersję wraz z dokumentacją zamówienia.
Jeżeli oferta obejmuje tylko fragment większej dostawy, ustal granice odpowiedzialności i sposób przekazania dokumentów kolejnemu wykonawcy. Warto sprawdzić, czy założenia dotyczące dalszej obróbki, montażu i odbioru są zgodne między podmiotami. Niezgodność w opisie zakresu dobrze wyjaśnić przed zatwierdzeniem zamówienia.
Zobacz także poradnik o zakresie kwalifikacji spawacza.
Podczas przygotowania zapytania zaznacz także miejsce wykorzystania wyrobu i planowaną datę dostawy. Przy zmianie przeznaczenia lub zakresu dostawy poproś o ponowne porównanie wymagań. Taka informacja pomaga osobie odpowiedzialnej ustalić, czy wcześniej przyjęta dokumentacja nadal odpowiada planowanemu zastosowaniu.
Szerszy kontekst przedstawia artykuł o certyfikacji spawaczy i procesów. Jeśli planujesz konstrukcję stalową, prześlij przeznaczenie, rysunki, wymagania projektowe i oczekiwany wykaz dokumentów.
